Opis
Dwór ziemiański jest jedną z charakterystycznych cech polskiego krajobrazu, polskiej historii i kultury
Dwór. Pejzaż okaleczony to opowieść o historii polskiego ziemiaństwa
iziemiańskich siedzib . To również książka odkłamująca lewicową narrację dotyczącą historii formacji, która we współczesnej świadomości społecznej nieomal przestała istnieć: ziemiaństwa polskiego.
Ukazuje sugestywny zapis podróży odbywanych równolegle w dwóch przestrzeniach czasowychwspółcześnie do pozostałości rezydencji szlacheckichrozsianych po obszarze dawnej Rzeczypospolitej, także tych znajdujących się w granicach dzisiejszej Białorusi. Jednocześnie autorka prowadzi czytelnika w przeszłość, przez historię – często tragiczną – rodów, zamieszkujących opisywane pałace, dwory, dworki.
Oto Cieńscy z podolskich Ossowców,Duszyńscy z Wyszpola na Ukrainie, Heydlowie z mazowieckiej Brzózy i Beremian na Ukrainie, Karscy z WłostowawŚwiętokrzyskiem, Rejtanowie z Hruszówki, Skirmuntowie z Mołodowa na Polesiu, Ścibor – Marchoccy z nowogródzkich Korelicz i podlaskiego Krzeska, Wichlińscy z wielkopolskiego Tuczna, rodzina OBrien de Lacy – spolonizowani Irlandczycy i patrioci polscy z podgrodzieńskiego Augustówka
Każdy rozdział tego zbioru reportaży historycznych jest jak epitafium dla przedstawionego w nim dworu i jego mieszkańców.
Skryty za ciemna tarcza starych drzewlip, wiązów, modrzewi lub kasztanowcówz aleją wjazdową wpadającą na okrągły gazon, dźwigał na plecach cienisty garb parku albo tylko ogrodu, ale koniecznie z chłodnym okiem stawu lub choćby ruczajem. W środku naszpikowany solidnymi meblami, patriotycznymi i sentymentalnymi pamiątkami, pozytywkami grającymi Pożegnanie ojczyzny Ogińskiego, ze strychem pełnym antycznych szpargałów i z piwniczką hojną zacnymi trunkami, z Matką Boską
Częstochowską, Ostrobramską lub Berdyczowską, ale i z mitologią sarmacką, z drzewem genealogicznym wywiedzionym wprost od biblijnego Jafeta i z babka w czarnej biżuterii z czasu postyczniowej żałoby. Bohater opowieści i obrazów powołanych przez wyobraźnię artystów równinnego i melancholijnego kraju, szaniec patriotyzmu i sanktuarium hasła: Bóg, Honor i Ojczyzna, kulturowy symbol terytorium zamieszkałego przez Polaków, po prostu ich ostojadwór.
